Folk Games
บทความทั่วไป วัฒนธรรม

การละเล่นพื้นบ้านไทย

การละเล่นพื้นบ้านไทย Folk Games

การละเล่นพื้นบ้าน Folk Games  ถือเป็นกิจกรรมตามธรรมชาติของเด็กๆ ที่ไม่เพียงแต่ทำให้เกิดความสนุกสนานหรือทำให้อารมณ์เบิกบานเท่านั้น แต่การเล่นมีประโยชน์ต่อการเรียนรู้ในด้านต่างๆอย่างมากมาย ดังนั้น การเล่นจึงมีส่วนสำคัญในการพัฒนาศักยภาพทางด้านสติปัญญาของเด็ก ๆ ด้วย

ประโยชน์ของการละเล่นพื้นบ้าน Folk Games ทางจิตใจมีอะไรบ้าง?

จากการละเล่นของเด็กเล็กๆ เริ่มตั้งแต่การละเล่นในร่มเช่นเล่น “จับปูดำ ขยำปูนา” ต้องใช้กล้ามเนื้อที่นิ้วทำท่าไปตามคำร้องเป็นจังหวะการเล่น “โยกเยก” เด็กต้องโยกตัวเป็นจังหวะ ในขณะที่หันหน้าเข้าหากัน เอามือจับกันแล้วโยกตัวไปข้างหน้าที ข้างหลังที เป็นการเคลื่อนไหวส่วนต่างๆ ของร่างกายมากขึ้น

การเล่น “เด็กเอ๋ยพาย” ใช้ผู้เล่นไม่จำกัดจำนวน สมมติว่าอยู่ในเรือ มีเด็กคนหนึ่งนั่งท้ายเรือ เป็นคนพาย ก็ทำท่าเลียนแบบคนพายจริงๆ คนที่นั่งข้างหน้าก็โยกตัวเป็นจังหวะร้องเพลง “เด็กเอ๋ยพาย” พอถึงวรรคที่ว่า “ยกด้ามพาย ตีหัว นายดังโป๊ก” คนพายก็จะลุกขึ้นเขกหัวคนอื่นๆ มีการหลบกันพัลวันเพื่อไม่ให้ถูกเขกหัว

 ประโยชน์ที่ได้รับทางจิตใจ

  • ฝึกความสังเกต การใช้เชาวน์ปัญญา และหัดให้มีไหวพริบ จากเกมการละเล่นที่หลากหลายชนิดที่จะต้องต่อสู้แย่งชิงกัน เช่น การเล่นกาฟักไข่ ผู้ขโมยจะหลอกล่อชิงไหวชิงพริบกับเจ้าของไข่ ซึ่งต้องคอยระวัง คาดคะเนไม่ให้ใครมาขโมยไข่ไปได้ 
  • ฝึกวินัยและหัดให้เคารพต่อกติกาของเกม ซึ่งเกมการละเล่นต่าง ๆ ก็จะมีกฎเกณฑ์ภาคบังคับในตัวของเกมเอง ซึ่งกฎกติกาเหล่านั้นก็มาจากพวกเด็กนั่นเองเป็นคนช่วยกันกำหนดตกลงกันขึ้นมา การเล่นจึงดำเนินไปได้ โดยจะเห็นได้จากก่อนเล่นก็จะมีการจับไม้สั้นไม้ยาว เป่ายิงฉุบ จุ่มจะหลี้ (ของทางเหนือ คล้าย ๆ จ่อจีเจี๊ยบ) หรือ ฉู่ฉี้ (เป่ายิงฉุบของทางภาคใต้ มีปืน น้ำ ก้อนอิฐ แก้ว (น้ำ) หากใครไม่ทำตามกติกาก็จะเข้ากลุ่มเล่นกับเพื่อน ๆ ไม่ได้ เป็นการฝึกการปรับตัวเข้ากับคนอื่นโดยปริยาย
  • ฝึกความอดทน เช่น การละเล่นขี่ม้าส่งเมือง มีกติกาที่ว่าผู้ที่แพ้ จะต้องถูกขี่หลังไปที่ใดก็ได้ ถ้าไม่ทนทำตามคำสั่งของผู้ชนะก็จะเล่นกันไม่ได้ หรือเสือข้ามห้วย คนเป็น “ห้วย” ต้องอดทนทำท่าหลายอย่างให้ผู้เป็น “เสือ” ข้าม บางครั้งต้องเป็น “ห้วย” อยู่นาน เพราะไม่มีเสือตัวใดตาย หรือหา “เสือ” ข้ามได้หมด “ห้วย” ก็ถูกลงโทษ ถูก “เสือ” หามไปทิ้งแล้ววิ่งหนี “ห้วย”
  • ฝึกให้เกิดความสามัคคี 

 

โดยการจัดกิจกรรมทางวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างต่อเนื่องโดยมีการละเล่นพื้นบ้านเป็นจุดประสงค์หลัก เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่ได้รู้จักและได้ทดลองเล่น จะทำให้เด็กรุ่นใหม่ได้รู้จักการละเล่นพื้นบ้านของไทยมากยิ่งขึ้น หรืออาจมีการเผยแพร่แลกเปลี่ยน โดยการส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิดการเผยแพร่การละเล่นพื้นบ้านภูมิภาคต่างๆ ด้วยสื่ออิเล็กทรอนิกส์ต่างๆ เป็นต้น

 

หากต้องการอ่านเรื่องอื่นๆเพิ่มเติม คลิกที่นี่

หรือ ที่นี่